منابع و جزوات
در دنیای امروز، با پیچیدهتر شدن سیستمهای صنعتی، رباتیک و فرآیندهای فنی، نیاز به کنترل دقیق و بهینهسازی عملکرد سیستمها بیش از پیش احساس میشود. روشهای کلاسیک کنترل که عمدتاً بر اساس تحلیل در دامنه فرکانسی و استفاده از توابع تبدیل عمل میکنند، برای سیستمهای ساده و خطی مناسب بودند، اما در برخورد با سیستمهای پیچیدهتر و با ویژگیهای غیرخطی، چندمتغیره یا با تأخیرهای زمانی پیچیده، محدودیتهای زیادی دارند.
در پاسخ به این چالشها، کنترل مدرن بهویژه از نیمه دوم قرن بیستم به عرصه آمده است. این روشها عمدتاً بهطور ریاضیاتی سیستمها را در فضای حالت (State-Space) مدلسازی میکنند، که امکان تحلیل و طراحی سیستمهای پیچیدهتر را با دقت بیشتر فراهم میآورد. در این رویکرد، بهجای تجزیه و تحلیل سیستم در حوزه فرکانسی، توجه به متغیرهای حالت سیستم در زمان واقعی، امکان طراحی و کنترل سیستمها را در بستر زمان و وضعیت سیستم فراهم میآورد.
یکی از ویژگیهای برجسته کنترل مدرن این است که این روشها محدود به سیستمهای خطی نمیشوند و قابلیتهایی برای تحلیل و طراحی سیستمهای غیرخطی ، چندمتغیره و حتی وابسته به زمان نیز دارند. به این ترتیب، کنترل مدرن امکان اعمال کنترل بهینه و پایداری دینامیک در طیف وسیعی از کاربردها، از جمله رباتیک پیشرفته، سیستمهای خودران، شبکههای قدرت و بسیاری دیگر از صنایع نوین را فراهم میآورد.
این درس در تلاش است تا با معرفی مبانی و مفاهیم اصلی کنترل مدرن، دانشجویان را با ابزارهای نوین و الگوریتمهای پیچیدهای که برای تحلیل و طراحی سیستمها بهکار میروند، آشنا سازد.
جزوه کنترل مدرن دکتر محمدتقی حمیدی بهشتی استاد دانشگاه تربیت مدرس که به عنوان یکی از بهترین جزوات در این حوزه شناخته میشود، بر اساس کتاب William L. Brogan تهیه شده است و شامل سرفصلهای زیر میباشد:
فصل اول : فضای حالت
فصل دوم : اصول جبر ماتریسی
فصل سوم : بردار ها و فضای برداری
فصل چهارم : دستگاه معادلات خطی
فصل پنجم : ساختار ویژه
فصل ششم : توابع ماتریس مربعی
فصل هفتم : پایداری سیستم های خطی و غیر خطی
فصل هشتم : کنترل پذیری و رویت پذیری
فصل نهم : تحلیل سیستم های زمان پیوسته
فصل دهم : ارتباط تابع تبدیل و توصیف فضای حالت
فصل یازدهم : طراحی کنترل فیدبک حالت (LTI)
کتاب “Modern Control Theory” نوشته William L. Brogan یکی از منابع معتبر و شناختهشده در زمینه کنترل مدرن است که به بررسی مبانی نظری و کاربردهای عملی این حوزه میپردازد. این کتاب با تأکید بر مدلسازی سیستمها در فضای حالت، پایداری سیستمها، طراحی کنترلکنندههای بهینه و کنترل سیستمهای غیرخطی و چندمتغیره، به عنوان یکی از منابع اصلی در بسیاری از دانشگاههای معتبر تدریس میشود. از ویژگیهای مهم این کتاب میتوان به ارائهی روشهای ریاضی دقیق، بیان مفاهیم با مثالهای کاربردی و بررسی عمیق اصول طراحی سیستمهای کنترلی اشاره کرد.
برای دسترسی به سایر جزوههای تخصصی و کاربردی در زمینه مهندسی برق، به بخش جزوههای مهندسی برق در سایت Smart Electria مراجعه کنید. اسمارت الکتریا تلاش میکند مجموعهای از منابع آموزشی دقیق، بهروز و قابلاعتماد، برگرفته از تدریس اساتید برتر دانشگاههای معتبر ایران را در اختیار دانشجویان و علاقهمندان قرار دهد.